ปลายปีพุทธศักราช 2541 โรงพยาบาลภูมิพลอดุลยเดช ภายใต้การนำของ พลอากาศตรี ธีระ ตั้งตรงจิตต์ ผู้อำนวยการโรงพยาบาลได้เล็งเห็นความสำคัญในการพัฒนาประสิทธิภาพการบริหารจัดการและคุณภาพการบริการของโรงพยาบาลให้ทัดเทียมและเป็นที่ยอมรับ ได้นำมาตรฐานโรงพยาบาลและบริการสุขภาพ ซึ่งเป็นมาตรฐานแห่งชาติที่เป็นที่ยอมรับในระดับสากล เป็นกระบวนการพัฒนาและรับรองคุณภาพโรงพยาบาล (Hospital Accreditation) จากสถาบันพัฒนาและรับรองคุณภาพโรงพยาบาล (พรพ.) มาใช้เป็นเครื่องมือในการพัฒนาคุณภาพโรงพยาบาล โดยมีนาวาอากาศเอก ยงยุทธ วงศ์เลิศวิทย์ เป็นหัวหน้าทีม รวมแกนนำในการพัฒนาคุณภาพกลุ่มแรกขึ้น และเริ่มต้นพัฒนาความรู้ของทีม โดยการดูงาน อ่านหนังสิอ และเข้ารับการฝึกอบรมจาก พรพ. ใช้เวลา 1 ปี สำหรับการวางความรู้พื้นฐานเรื่อง HA และนำความรู้ที่ได้มาปฏิบัติการพัฒนาคุณภาพ ในช่วงแรกจึงเกิดขึ้นจากการนำความรู้เชิงทฤษฎีมาประยุกต์กับการทำงาน ปรับปรุงด้านการบริการแต่ละหน่วยงานให้เป็นระบบที่ดีขึ้น เน้นความปลอดภัยของผู้ป่วยเป็นหลัก นับเป็นก้าวแรกของการเริ่มพัฒนาคุณภาพของโรงพยาบาลภูมิพลอดุลยเดช
โครงสร้างองค์กรเพื่อการพัฒนาคุณภาพ
การพัฒนาคุณภาพโรงพยาบาลได้ดำเนินการต่อเนื่อง โดยการสนับสนุนจากผู้อำนวยการโรงพยาบาลท่านต่อมา คือ พลอากาศตรี บุญเลิศ จุลเกียรติ และได้สานต่อเจตนารมณ์การพัฒนาคุณภาพของโรงพยาบาลด้วยความมุ่งมั่นอย่างแน่วแน่โดย พลอากาศตรี พีระพันธ์ ประทีปรัตน์ ผู้อำนวยการโรงพยาบาลได้ปรับโครงสร้างองค์กรเพิ่มเติมเพื่อให้เหมาะสมกับการบริหารงานโรงพยาบาลให้มีการพัฒนาคุณภาพอย่างต่อเนื่องและจัดทำแผนยุทธศษสตร์โรงพยาบาลฉบับแรกในปี 2543 กำหนดพันธกิจ วิสัยทัศน์ ทิศทางนโยบายและการทำงานร่วมกันของโรงพยาบาล
ปี 2544 ได้ก่อตั้งสภาคุณภาพขึ้นเพื่อให้ทีมนำสูงสุดของโรงพยาบาล (Hospital Lead Team: HLT) ในการพัฒนาคุณภาพโรงพยาบาล และสมัครเข้าร่วมโครงการพัฒนาคุณภาพโรงพยาบาลกับสถาบันพัฒนาคุณภาพโรงพยาบาล (พรพ.) นับเป็นก้าวแรกของการเข้าร่วมกระบวนการพัฒนาคุณภาพโรงพยาบาลอย่างเป็นทางการ
ต่อมาโครงสร้างองค์กรเพื่อการพัฒนาคุณภาพได้รับการร่างขึ้นและมีการรวบรวมแกนนำของการพัฒนาคุณภาพโรงพยาบาลตั้งเป็นคณะกรรมการสนับสนุนพัฒนาคุณภาพโรงพยาบาล (Quality Supporting Team, QST) เพื่อให้เป็นทีมหลักในการสนับสนุน ส่งเสริม และผลักดันการพัฒนาคุณภาพ โดยมี นาวาอากาศเอก ยงยุทธ วงศ์เลิศวิทย์ เป็นประธานกรรมการคนแรก
ศูนย์พัฒนาคุณภาพ
ในช่วงเวลาเดียวกันได้มีการก่อตั้งศูนย์พัฒนาคุณภาพโรงพยาบาลภูมิพลอดุลยเดชขึ้น โดยมี นาวาอากาศเอกหญิง นภาวดี อิ่มพูลทรัพย์ เป็นหัวหน้าศูนย์พัฒนาคุณภาพ นาวาอากาศเอก อนุตตร จิตตินันทน์ เป็นผู้ชาวยหัวหน้าศูนย์พัฒนาคุณาภาพ และมีพยาบาลที่มาปฏิบัติงานเต็มเวลาที่ศูนย์พัฒนาคุณภาพเป็นคนแรกคือ นาวาอากาศตรีหญิง กาญจนา ชมสุทธา ทำให้ศูนย์พัฒนาคุณภาพเป็นศูนย์กลางความรู้เกี่ยวกับการพัฒนาคุณภาพ กำกับดูแล ติดตามประสานงานให้มีการดำเนินการอย่างต่อเนื่องและเป็นเลขานุการของสภาคุณภาพ เป็นส่วนสำคัญที่ช่วยขับเคลื่อนการพัฒนาคุณภาพของโรงพยาบาล และทำให้เกิดการสื่อสารเชื่อมโยงการพัฒนาคุณภาพให้เกิดขึ้นทั่วทั้งองค์กร